Sigur Rós

Bayan Arıza tarafından 12 - Ekim - 2010 tarihinde yazıldı.

Sigur Rós

"Bazı insanlar köklerinin büyüyüp yeryüzüne çıkmasına, oradan vücutlarına geçip müzik olarak dışavurumuna izin verirler. Biz de bunu yapıyoruz. İçimizdeki volkanın patlamasını sağlayarak…"

İzlanda'dan çıkan güzel şeylere Björk ve Gus Gus'tan sonra bir grup daha eklendi: Sigur Rós!

Ocak 1994'de İzlanda'da kuruldu. 1999 yılında da bugünkü orjinal kadrosuna kavuştu. Çünkü "Ágætis Byrjun" albümünün kayıtları sırasında başka bir davulcuları vardı. Ancak 1998 yılında şimdiki davulcu Orri gruba katıldı.

Vokal, gitar ve synth'de Jon Thor Birgisson (ki biz O'na "Jonsi" diyoruz), bass'ta Georg Holm (nickname'i goggi), klavye, piyano, gitar ve flütte Kjartan Sveinsson (nickname'i kjarri), davulda (bazen klavye de çalıyor) Orri Pall Dyrason'dan oluşan Sigur Rós kendi dillerinde müzik yapıyor. Radiohead"in  "Kid A" turnesinde onlara eşlik etmişlikleri de var.

Sigur Rós, ismini Jonsi'nin kız kardeşinden alıyor. Aynı zamanda İzlanda'da çok duyulmuş bir isim. "Zafer Gülü" anlamına geliyor.

Jonsi, ilk albümlerinde -Von,  Ágætis Byrjun, Von Brigai'nde- İzlandik dilde söylüyordu şarkılarını sadece iki şarkı hariç. Bu iki şarkıyı -isimleri Olsen Olsen ve Von- kendi uydurduğu dilde söylüyordu. Bu dile de "hopelandic" ismini verdiler. (İzlandaca "vonlenska" deniyor, "von" ise kelime olarak "umut" anlamına gelmekte).  

İlk kez 1999 yılında "Svefn-g-englar"ı duyduğumda tüylerimin diken diken olduğunu ve büyük bir şaşkınlık yaşadığımı hatırlıyorum. Şimdi de aynı keskin hisleri duyuyorum. Dediğim gibi, ilk kez duyduğum zaman çok heyecanlanmıştım. Kalbim yerinden çıktı sanki. Sonrasında araştırdım, şimdi buraya sığdıramayacağım kadar detay öğrendim hem Sigur Rós ve hem de en çok görmek istediğim yer olan İzlanda hakkında.

Sigur Ros'un elemanlarının yaşları şöyle sıralanıyor: Jonsi 75'li, Goggi 76'lı, Kjartan 78'li, Orri ise 77'li. Çok da ufak sayılmazlar, 30'u çoktan devirmişler.

Bu müzik öyle güzel ki…Hangi sözcüklere yakıştırabilirim bilmiyorum. Bir çok insana göre çok melankolik gelebilir, ancak hüzün var…ama bu hüzün insanı mutlu kılan bir hüzün. Mutluluktan ziyade huzurlu kılıyor. İzlanda'da yaşayan biri ancak bu kadar güzel sunabilirdi müziği. Özellikle İzlanda'nın coğrafik yapısını biliyorsanız,  müzikle birleştirdiğinizde zihninizde neredeyse eksik parça kalmıyor. Bir numara büyük gelmiyor.

Sigur Rós'un müziği benim için müziğin en üst mertebesi gibi. Radiohead ile ilgili olarak yazdığım makalelerde ya da radyo programlarında hep "zamanın ötesinde müzik" dedim. Sigur Rós için de pekâla söyleyenebilecek bir şey bu. Çünkü sözcüklerin kifayetsiz kalması durumu söz konusu tam bu noktada.

Sigur Rós'un videoları ise inanılmaz. Müzikle aynı ritmde gidiyor video klipler. Sanki slayt show izliyormuşsunuz gibi. Sanki siz o videoyu izlemiyor, adeta yaşıyormuşsunuz gibi. Hele ki Svefn-g-englar (ki "englar" ingilizce "angels", Türkçe'de de " melekler" anlamına geliyor) in videosu inanılmaz. Diğerleri de. Videoları izledikten sonra yerinden kıpırdayamıyor insan. Sanki her bir hücresi uyuşuyor. Benim yaşadığım bu. Müzikle uyuşmayı seçmekse yine benim tercihim.

Şarkı sözleri:
Elfçe gibi geliyor bir çoğunuza. İzlandaca oldukça zor bir dil. Kadın, erkek ya da nesneler tekil ve çoğul olduklarında ek alıyorlar. Bu ekler de değişebiliyor. Sıfat ve isimlerin de sonuna ekler gelebiliyor. Her ne kadar standart gibi görünseler de bazen "ö" harfi geliyor ve düzeni bozuyor. Mesela masculine durumlarında isimler ve sıfatlar -ur eki alıyor. Feminine olayında ise isimlerin sonuna "a" geliyor, ama sıfatlar eksiz. Nesnelerde isimler ek almıyor bu kez, ancak sıfatlara -t eki geliyor gibi. Öğrenmesi oldukça zor bir dil. İzlandaca kaynak da bulunmuyor pek. Mecburen ingilizce/izlandaca çevirilerden yararlanmak zorundasınız.

Dünyada 319 bin insanın konuştuğu İzlandaca'yı öğrenmeye çalışmak – üstelik Türkçe hiç bir kaynak yokken- delilik olabilir belki de. Ancak öğrenmeye en azından aşina olmaya çalışıyorum. Bir gün gideceğim nasılsa, en azından "godan dan" diyebilmeliyim öyle değil mi:-) Godan dan, "günaydın" demek:-)

İzlandaca bilen ya da en azından meraklı insanlar varsa onlardan yardım beklemekteyim. Hiç olmazsa Türkçe kaynak bulabilmem konusunda. Zira tüm kitapçıların altını üstüne getirmeme rağmen ne yazık ki bu konuda basılı bir kaynağa rastlayamadım. Ancak inatla aramaya devam ediyorum. Bir şey duyarsanız lütfen haber edin.

Grup üyeleri:
Jón ?ór "Jónsi" Birgisson – Gitar
Georg "Goggi" Hólm – Bas gitar
Kjartan "Kjarri" Sveinsson – Klavye
Orri Páll Dyrason – Bateri

Diskografi
Albümler:

Von, 1997
Von brig?i, 1998
Ágætis byrjun, 1999
( ), 2002
Takk…, 2005
Hvarf-Heim, 2007
Me? su? í eyrum vi? spilum endalaust,2008

Single ve EPler:
Svefn-g-englar, 1999
Ny batterí, 2000
Steindór Andersen / Rímur EP, 2001
Untitled #1 (a.k.a. Vaka), 2003
Ba Ba Ti Ki Di Do, 2004
Hoppípolla, 2005
Sæglópur, 2006
Gobbledigook, 2008

Diğer çalışmalar:

Smekkleysa í hálfa öld, 1994
Popp í Reykjavík (albüm), 1998
Popp í Reykjavík (film), 1998
Englar alheimsins (albüm), 2000
Englar alheimsins (film), 2002
Hlemmur Film Müzikleri, 2002
Hrafnagaldur Ó?ins, 2002
The Loch Ness Kelpie Film Müzikleri, 2004

Not: Türk hayranları olarak Sigur Ros mail grubunu kurduk. Dilerseniz srtf-subscribe@yahoogroups.com adresine boş bir e-mail atarak grubumuza üye olabilirsiniz.