Radiohead’in “Kid A” si nedir? Ne değildir?

Bayan Arıza tarafından 8 - Şubat - 2011 tarihinde yazıldı.

2000 yılında Kid A

Kid A hakkında söylenebilecek tek şey, Ok. Computer'dan çok farklı bir albüm olduğu. Son derece farklı, oldukça derin ve karanlık. Tek başına dinlemek büyük cesaret gerektiriyor. İlk albümleri Pablo Honey'e bakıp, Creep gibi bir şarkı beklemeyin. Çünkü adamlar uçmuş tek kelime ile. Gitar sesi duymak nerdeyse imkansız. Çoğunlukla efektler, piyano, organ vs. gibi sesler yoğunlukta. Bass'ı ise çok rahat duyabilirsiniz. Thom, sesinde oynamalar, efektler yapmış. Gerçi Selanik konseri bana "Kid A" hakkında fikirler vermişti. Çok farklı olacağını tahmin etmiştim. Albümde 11 şarkı var ve bunların ikisi enstrümantal.

01 Everything in its Right Place
02 Kid A
03 The National Athem
04 How To Disappear Completely
05 Treefingers
06 Optimistic
07 In Limbo
08 İdioteque
09 Morning Bell
10 Motion Picture Soundtrack
11 Genchildren (Hidden track)

Giriş parçası "Everything in its Right Place" ile hemen bir sarsılıp, "yahu neler olmuş böyle?" diyorsunuz. Doğrusu bu ya, "Airbag" gibi bir giriş beklemeyin. Organ sesi ile başlayan şarkı, Thom'un anlaşılmaz tiz vokali ile devam ediyor. Sonra "Everything" dediğini duyuyorsunuz, "oh be Thom'muş bu" diyorsunuz.

Ondan sonra gelen, albüme adını veren "Kid A" de de durum pek farklı sayılmaz. Gitar sesi duyulmuyor. Elektronik organ var,  değişik sesler kullanmışlar. Thom'un sesi de alıştığımız gibi değil, vızır vızır bir ses. Yani bir hayli elektonik süzgeçten geçmiş.

"The National Athem", albümün 3. parçası.  Bu şarkıya takılmamın sebebi, biraz eski Radiohead'e yakın hissettiğim için. Bass riffleri ile başlıyor. Derinden bir uğuldama efekti var. Yaklaşık 1 dakika 35 saniyelik girişten sonra bilindik Thom vokali ile karşılaşıyorsunuz. Sürekli olarak "Everyone, Everyone just stop, Everyone stop the fear, What's going on? What's going on?" tekrarlanıyor. Şarkının finaline doğru gitar devreye giriyor. Bass ise sürekli aynı tonda çalıyor. Bu sizi sürüklüyor adeta.

"How To Disappear Completely", ise 4.şarkı ve bu şarkıyı önceden dinlemiştim. Eski bir kayıt bu. Çünkü bu şarkıları zaten vardı. Heralde çok sevmişler ki, 4. albüme koymayı uygun bulmuşlar. Bu da yine eski kayıt olduğundan olsa gerek, alıştığımız Radiohead şarkılarından. Akustik gitarı çok rahat duyabiliyorsunuz.  Oldukça güzel bir şarkı. Biraz "Exit Music" i anımsattı bana. Çünkü Thom'un vokali hep önde. "I'm not here, This isn't happening, I'm not here, I'm not here" dizeleri şimdiden beynime kazınmış durumda. "Strobe lights and blown speakers" diye yükselen vokal sizi orgazmın doruklarına çıkarıyor.

"Treefingers" da söz yok. Son derece korkutucu. Karanlıkta ve tek başınıza dinlemeyin.

"Optimistic" in özel bir anlamı var benim için. Selanik konserinin açılış parçası idi. İlk kez duyduğumda çok sevmiştim. Bildiğimiz Radiohead şarkılarından diyebilirim. Fazla efekt yok. "If you try the best you can" dizesine çok alışacaksınız. Bu şarkıyı dinlediğinizde ne demek istediğimi anlayacaksınız.

"In Limbo": bu şarkıyı da canlı olarak izleme ve dinleme şansım olmuştu. Çok çok iyi bir parça. Fransa'da kaydedilmiş. Lirikleri ile sizi derinden etkileyeceğini düşünüyorum. "Canımı sıkma, denizde kayboldum" diyor Thom. Dalga sesi gibi garip bir efektle sona eriyor. Şarkıları tek tek anlatmam zor,  Dinleyin ve görün!

Buz çağı geliyor! "İdioteque", bi kere bu şarkının ismini çok sevdim. İdiotek, sanki idiotların mekanı, uğrak yeri gibi. Bu şarkıyı çok seveceksiniz, çok çıstaklı. Biraz discovari. Trainspotting filmi için harika bir fon olurdu sanıyorum. Bu şarkıyı dinlerken sürekli olarak "Ice age coming, ice age coming" diyeceksiniz. Discovari başlayıp, öylece bitiyor. Değişik bir radyokafa parçası, bana hak vereceksiniz.

"Morning Bell" aynı zamanda Amnesiac'ta da yer alıyor. Alıştığımız Radiohead parçalarından. Onlar da çok sevmiş olacaklar ki her iki albüm de -küçük bir versiyon farklığı da olsa- koymuşlar.

"Motion Picture Soundtrack" te, yeni eski bir kayıtları. Defalarca dinlemiştim bu şarkılarını. Üstelik de live versiyonu da mevcut elimde. Arızalı bir şarkı daha. Kesinlikle alışkanlık yaratacak 1 şarkı bu. "I think you're crazy, maybe". Bildiğim kadarı ile Thom'un bu albümdeki favori parçası aynı zamanda. Keyboard efektleri yine muhteşem.

"Genchildren (Hidden track)", albümdeki son parça, Aslında 48 sn'lik bir final demeliyim, kısacık bir şarkı.